Lichen Sclerosus

Wat is lichen sclerosus?

Lichen sclerosus is een huidaandoening waarbij witte, soms glanzende, plekken spontaan ontstaan op of rond de geslachtsdelen. Deze plekken voelen hard en strak aan. Hierdoor kunnen er kloofjes, wondjes en zweertjes ontstaan, met als gevolg littekens.

Bij vrouwen zit de aandoening vooral op de schaamlippen en rond de anus. Bij mannen komt de aandoening vooral voor op de penis. De plekken zitten soms ook elders op het lichaam. De plekken kunnen jeuken en pijn doen. Ook kunnen de plekken pijnklachten geven bij ontlasting en/of vrijen. Bij vrouwen kan de vagina krapper worden en kunnen de schaamlippen aan elkaar groeien. Dat gebeurt door de wondjes, de littekenvorming en doordat de huid minder elastisch wordt. Bij mannen kan de voorhuid van de penis te krap worden door de wondjes, de littekenvorming en doordat de voorhuid minder elastisch wordt.

Lichen sclerosus komt vooral bij vrouwen voor en ontstaat vaak als vrouwen tussen de 45 en 60 jaar oud zijn. De aandoening kan echter ook bij mannen en kinderen voor de puberteit voorkomen. Kinderen kunnen jeuk of een branderig gevoel hebben op de lichen sclerosus-plekken. Bij jongens kunnen afwijkingen aan de voorhuid van de penis ontstaan. Meisjes kunnen wondjes in de vagina krijgen. Hierdoor wordt lichen sclerosus nog weleens verward met seksueel misbruik.

Hoe ontstaat het?

Hoe lichen sclerosus ontstaat is onbekend. Men vermoedt dat een ontsteking een rol speelt. De meest gangbare theorie is dat er bij lichen sclerosis een fout in het immuunsysteem (de afweer tegen bacteriën en virussen) ontstaat, waardoor het immuunsysteem de gezonde cellen gaat aanvallen. Dit heet een auto-immuunziekte. Maar de ontsteking zou ook kunnen ontstaan door een bacterie of virus. Ook zouden hormonen een rol kunnen spelen, omdat de ziekte vooral voorkomt bij vrouwen rond de menopauze en bij meisjes voor de puberteit.

Hoe verloopt lichen sclerosus?

Lichen sclerosus is voor volwassenen een chronische aandoening en is niet te genezen. Wel kan de huidaandoening tot rust gebracht worden door behandeling. Deze behandeling moet echter de rest van het leven voortgezet worden.

Hoe wordt lichen sclerosus behandeld?

Lichen sclerosus is niet te genezen, maar de klachten kunnen wel onderdrukt worden. Tegen jeuk en pijn op de lichen sclerosus-plekken op de geslachtsdelen wordt corticosteroïd-zalf voorgeschreven. De klachten zullen dan snel verminderen, evenals de littekenvorming.

Soms wordt bij mannen de voorhuid te krap. Bij vrouwen kan de vagina te krap worden of kunnen de schaamlippen vergroeien. Deze klachten kunnen operatief worden opgelost.

Lichen sclerosus plekken elders op het lichaam kunnen niet goed behandeld worden. Als deze plekken strak aanvoelen, kan er een vette zalf op gesmeerd worden.

Wat kun je zelf doen?

  • Bespreek met je arts alle behandelmogelijkheden en kies de behandeling die bij jouw huid en leefstijl past.
  • Alleen door de behandeling trouw op te volgen krijgt je de beste resultaten. Het kan soms een tijdje duren voor je resultaat ziet.
  • Probeer beschadigingen aan je huid te voorkomen. Op de plek van deze beschadigingen kunnen namelijk nieuwe lichen sclerosus-plekken ontstaan.
  • Vermijd krabben en/of wrijven bij een jeukende lichen sclerosus-plek. Hiermee voorkom je beschadiging, waardoor de aandoening kan verergeren.
  • Controleer elk jaar de lichen sclerosus-plekken op huidkanker. Vraag aan je dermatoloog hoe u dit kunt controleren. Mensen met lichen sclerosus hebben namelijk een licht verhoogd risico op huidkanker. Neem contact op met je arts als je een bult ontdekt die snel groter wordt of als je een wondje hebt dat niet wil genezen.
  • Heb je erg veel moeite met je huidaandoening? Dan kun je psychologische hulp inschakelen om te leren leven met lichen sclerosus.

Huidheld met lichen sclerosus

Lees in deze rubriek huidhelden de ervaringen van mensen die leven met een ‘huid die anders is’. Een portret van een inspirerend mens:

“Ook seks is lastig, het moet uit de taboesfeer komen, het moet bespreekbaar worden”

Handige links

Supportgroep & Stichting Lichen Sclerosus:

www.lichensclerosus.nl