Psoriasis

Wat is psoriasis?

Psoriasis is een chronische huidaandoening waarbij op de huid rode plekken met witte schilfers ontstaan. Deze plekken kunnen op het hele lichaam voorkomen, maar vooral op de ellebogen, knieën, scheenbenen en onder het hoofdhaar. Soms jeuken de plekken of doen ze pijn. Een klein deel van de mensen met psoriasis krijgt ontstekingen in de gewrichten, voornamelijk in de handen en voeten (artritis psoriatica). In Nederland heeft 2% tot 3% van de bevolking psoriasis.

Hoe ontstaat psoriasis?

Psoriasis is een erfelijke huidaandoening en kan op elke leeftijd ontstaan, maar bij de meeste mensen tussen 16 en 21 jaar of tussen 57 en 60 jaar. Bij mensen met psoriasis gaat de vernieuwing van huidcellen veel sneller dan bij anderen.

De huid vernieuwt bij iedereen voortdurend; nieuwe cellen worden gemaakt en oude cellen schilferen af. Deze oude cellen zijn zo klein dat dit ongemerkt gaat. Na ongeveer 28 dagen is de huid vernieuwd. Bij mensen met psoriasis gaat het proces van huidvernieuwing veel sneller; de huid vernieuwt zich in 4 tot 5 dagen. Doordat dit te snel gaat, worden de nieuwe huidcellen niet goed gemaakt en gaan ze dood. Hierdoor ontstaat er een dikke laag van dode huidcellen. Deze huidcellen worden niet op tijd afgestoten. Het resultaat is een dikke, geïrriteerde, rode, schilferige plek.

Wat de versnelde celdeling veroorzaakt is niet precies bekend, maar waarschijnlijk speelt het eigen immuunsysteem (de afweer tegen bacteriën en virussen) hierin een rol. Het lijkt erop dat er een foutje in het immuunsysteem zit, waardoor het immuunsysteem de eigen huidcellen aanvalt. Hierdoor raakt de psoriasisplek ook ontstoken. Factoren die ervoor zorgen dat psoriasis tot uiting komt of (tijdelijk) verergert zijn: wondjes, ontstekingen, bepaalde geneesmiddelen of stress.

Hoe verloopt psoriasis?

Psoriasis is niet te genezen. Het verloop is onvoorspelbaar en perioden van spontane verbetering en verergering wisselen elkaar af. Behandelingen kunnen de psoriasisplekken wel verminderen, of soms zelfs voor een bepaalde periode laten verdwijnen. Maar in de meeste gevallen komen ze weer terug.

Hoe wordt psoriasis behandeld?

  • Lokale behandeling: een crème of zalf die direct op de psoriasisplek wordt gesmeerd. Dit onderdrukt de psoriasis. Een lokale behandeling is vaak voldoende voor mensen die weinig last hebben van de psoriasis. De meesten krijgen alleen lokale therapie.
    Lichttherapie: een behandeling met ultraviolet-licht kan de psoriasisplekken verbeteren, of (tijdelijk) laten verdwijnen. Lichttherapie onderdrukt de ontstekingsreactie in de huid. Deze behandeling wordt vaak gebruikt bij mensen met matige tot ernstige psoriasis, waarbij de lokale behandeling niet (voldoende) werkt.
  • Lichttherapie wordt vaak gecombineerd met een lokale behandeling.
  • Systemische behandeling: tabletten of injecties met stoffen die psoriasis onderdrukken. Deze medicijnen komen via het bloed in de huid terecht.

Wat kun je zelf doen?

  • Bespreek met je arts alle behandelmogelijkheden en kies de behandeling die bij je huid en leefstijl past.
  • Meld het je arts als je ook gewrichtsklachten hebt.
  • Alleen door de behandeling trouw op te volgen krijg je de beste resultaten. Het kan soms een tijdje duren voor je resultaat ziet.
  • Houd je huid vet en soepel met huidverzorgende crème of zalf. Smeer meerdere keren per dag. Vooral na contact met water en/of zeep is dit belangrijk.
  • Haal zo veel mogelijk schilfers van de huid voordat je een crème of zalf opbrengt. Dan werkt het de crème of zalf beter.
  • Vermijd contact met water. Water droogt je huid uit. Douche daarom niet te lang en niet te warm.
  • Dep na contact met water je huid droog, niet droogwrijven. Wrijven belast de huid.
  • Vermijd zeep. Zeep droogt je huid uit. Olie is een goed alternatief.
  • Het gebruik van peelings en scrubmiddelen kan je psoriasis verergeren.
  • Draag katoenen kleding. In katoenen kleding wordt je huid minder zweterig dan synthetische kleding.
  • Zorg dat de lucht in je huis een goed vochtgehalte heeft. Als je in de winter bijvoorbeeld de kachel gebruikt, wordt de lucht in huis vaak te droog. Een droge lucht zorgt voor een droge huid en jeuk.
  • Probeer niet te krabben. Dit kan voor nieuwe psoriasisplekken zorgen.
  • Zoek zonlicht op. Zonlicht heeft een ontstekingsremmend effect, waardoor de psoriasis vaak verbetert. Pas wel op dat uw huid niet verbrandt, omdat dit nieuwe psoriasisplekken kan veroorzaken.
  • Een kuuroord aan zee, vooral de Dode Zee, kan uw psoriasis verbeteren. Een hoge zoutconcentratie helpt schilfers losweken en het zonlicht remt de ontstekingsreactie.
  • Stress en spanning kunnen psoriasis verergeren. Probeer dit te vermijden.
  • Heeft u erg veel moeite met uw huidaandoening? Dan kunt u psychologische hulp inschakelen om te leren leven met psoriasis.

Huidheld met psoriasis

Lees in deze rubriek huidhelden de ervaringen van mensen die leven met een ‘huid die anders is’. Een portret van een inspirerend mens:

“Je moet kijken naar wat je allemaal wél kan”

Handige links

Voor mensen met psoriasis zijn er in Nederland meerdere verenigingen actief:

Wereld psoriasis dag