Rosacea

Wat is rosacea?

Rosacea is een huidaandoening in het gezicht. Belangrijke kenmerken van rosacea zijn blozen, roodheid, bultjes, puistjes en uitgezette bloedvaatjes (couperose). Rosacea kan een pijnlijk of branderig gevoel geven. De aandoening kan op acne lijken. Soms ontstaan er ook zwellingen door vochtophopingen onder de huid. Deze zwellingen zijn zacht en gaan vanzelf weer weg. Soms krijgen mensen met rosacea zwellingen door toename van bindweefsel. Deze zwellingen zijn hard en knobbelig en gaan niet vanzelf weg. Dit komt vaak voor op de neus en wordt rhinophyma genoemd. De neus wordt dan dik en bobbelig. Dit komt meestal voor bij oudere mannen.

Een ander symptoom van rosacea is dat de helft van de mensen oogafwijkingen krijgt, zoals ontstekingen van de oogleden, het hoornvlies en/of het bindvlies. Veelvoorkomende oogklachten zijn droge ogen, een branderig of stekend gevoel in de ogen, tranende ogen of het gevoel dat er iets in het oog zit.

Daarnaast kunnen mensen met rosacea last van migraine hebben. Ook kan er eczeem in het gezicht ontstaan.

Vrouwen krijgen vaker rosacea dan mannen. Rosacea ontstaat vaak rond het 30e levensjaar. Rosacea komt vooral voor bij mensen met een licht huidtype. In Europa heeft ongeveer 1,5% tot 10% van de bevolking rosacea.

Hoe ontstaat het?

Hoe rosacea ontstaat is onbekend. Waarschijnlijk ontstaat rosacea door een combinatie van mechanismen, zoals afwijkingen in de bloedvaatjes in het gezicht, schade door UV-straling en bepaalde micro-organismen. Een afwijking van het immuunsysteem (de afweer tegen virussen en bacteriën) zou een rol kunnen spelen bij het ontstaan van rosacea.

Er zijn factoren die rosacea kunnen verergeren, zoals warmte, zonlicht, cosmetica en huidverzorgingsproducten. Daarnaast kan rosacea tijdens de menopauze erger worden. Ook kunnen bepaalde geneesmiddelen, zoals corticosteroïden of vaatverwijdende middelen, de rosacea verergeren. De roodheid zou ook (tijdelijk) kunnen verergeren door bepaalde voedingsmiddelen, zoals hete dranken, alcoholische dranken of sterk gekruid eten.

Hoe verloopt rosacea?

Rosacea is een chronische huidaandoening en medisch gezien geen ernstige ziekte. Oogafwijkingen kunnen de enige medische complicatie zijn. Voor de patiënt kunnen de symptomen echter erg vervelend zijn en patiënten kunnen last hebben van de uiterlijke kenmerken van rosacea. Door blijvende behandeling is de huidaandoening goed te onderdrukken.

Hoe wordt rosacea behandeld?

Rosacea is goed te behandelen. Als de behandeling echter stopgezet wordt, komen de klachten vaak binnen een half jaar weer terug.

Vaak wordt eerst voor een lokale behandeling met een crème of gel gekozen. Meestal zit hier het stofje metronidazol in, maar ook een crème of gel met de stofjes azelaïnezuur en benzoylperoxide kunnen helpen om rosacea te behandelen.

Als de lokale behandeling onvoldoende werkt, wordt de behandeling uitgebreid met antibiotica. Antibiotica hebben ook een gunstig effect op eventuele oogafwijkingen. Na één tot twee maanden moet er verbetering optreden. Bij ernstige rosacea wordt direct met een combinatie van crèmes of gel en antibiotica gestart. Als de antibiotica niet werken kan isotretinoïne worden voorgeschreven. Dit middel heeft echter veel ernstige bijwerkingen.

Bij een ooglidontsteking kan metronidazol gel of fusidinezuur gel voorgeschreven worden.

Als iemand erg veel last heeft van couperose, kunnen de adertjes dicht gebrand worden. Daarnaast is het ook mogelijk om de adertjes te laten verdwijnen door lasertherapie of intense pulsed light (IPL, ook wel flitslamp genoemd).

De harde en knobbelige zwellingen die vooral op de neus voorkomen (rhinophyma), kunnen behandeld worden met plastische chirurgie, elektrochirugie (wegbranden), cryochirurgie (bevriezen) of lasertherapie.

Wat kun je zelf doen?

  • Bespreek met je arts alle behandelmogelijkheden en kies de behandeling die bij je huid en leefstijl past.
  • Alleen door de behandeling trouw op te volgen krijg je de beste resultaten. Het kan soms een tijdje duren voor je resultaat ziet.
  • Vermijd factoren die rosacea bij jou verergeren. Deze factoren kunnen per persoon verschillen. Het kunnen factoren zijn, zoals warmte, koude, wind, hete dranken, alcoholische dranken, gekruid eten, huidreinigingsmiddelen, geneesmiddelen, inspanning of emoties.
  • Vermijd zonlicht en smeer met een zonnebrandcrème met hoge beschermingsfactor.
  • Roodheid kan verborgen worden onder camouflerende make-up.
  • Zorg voor een goede ooghygiëne als je oogafwijkingen hebt. Ook in klachtenvrije periodes is dit belangrijk.
  • Oogdruppels kunnen droge ogen en irritatie verminderen. Vraag je arts naar de juiste oogdruppels.
  • Vermijd zeep. Zeep kan je huid uitdrogen, waardoor de rosacea kan verergeren.
  • Heb je erg veel moeite met je huidaandoening? Dan kun je psychologische hulp inschakelen om te leren leven met rosacea.