Urticaria

Met de informatie op deze pagina willen we je informeren over Urticaria. Als je een acute allergische aanval krijgt, adviseren we je direct contact op te nemen met je huisarts of met het alarmnummer via 112.

Wat is urticaria (netelroos, galbulten)?

Urticaria is een aandoening die zeer veel voorkomt, op alle leeftijden, bij zowel mannen als vrouwen. Het wordt gekenmerkt door snel opkomende, jeukende kwaddels (bulten). In de volksmond noemen we urticaria ook wel ‘galbulten’ of ‘netelroos’, het woord ‘urtica’ betekent brandnetel en ‘roos’ staat voor huiduitslag. Men schat dat 20% van de volwassenen wel eens urticaria zou kunnen hebben. Van urticaria bestaan veel verschillende vormen en veel mogelijke oorzaken, echter gaat het zelden om een allergie, iets wat wel vaak gedacht wordt.

Eigenschappen

De bulten die ontstaan zijn jeukende, roze, of bleke zwellingen van de huid, in het begin vaak gepaard met roodheid eromheen. Een plek wordt ook wel kwaddel, galbult of urtica genoemd. De galbulten kunnen in grootte variëren van enkele millimeters tot 15 centimeter en de aantallen van 1 tot 100. Een uniek kenmerk van urticaria is dat de galbulten komen en gaan, binnen enkele minuten tot een dag kunnen ze verdwenen zijn.

Klachten

De voornaamste klacht die mensen met urticaria hebben is intense jeuk. Vaak beginnen nieuwe galbulten tegen de avond, die ’s morgens nog aanwezig zijn. Veel mensen hebben er ’s nachts veel last van, wat kan leiden tot een verstoorde nachtrust. Bij ernstige aanvallen kan het ook samengaan met vermoeidheid, zweten, koude rillingen of gewrichtspijnen.

Angio-oedeem

Angio-oedeem gaat vaak gepaard met urticaria, het is een variant. Angio=bloedvat, oedeem=zwelling. Het gaat om een diepere zwelling van de huid en onderliggende weefsels, dit presenteert zich vaak bij de oogleden, lippen, oren, mond, keel, genitaliën, handen en voeten. Deze zwellingen zijn in tegenstelling tot urticaria meer huidkleurig en vaker pijnlijk dan jeukend, ze verdwijnen na 2 tot 3 dagen. Vaak komen urticaria en angio-oedeem dus samen voor, maar het kan ook wel is afzonderlijk.

Acute en chronische urticaria

Er is een onderscheid tussen deze twee vormen. Alle gevallen van urticaria begint als de acute variant. Indien de bulten langer dan 6 weken bestaan is er sprake van de chronische variant. Opvallend hieraan is dat acute urticaria vaak voorkomt tussen de 10 en 40 jaar en chronische urticaria tussen 20 en 60 jaar. Chronische urticaria kan maanden tot jaren aanhouden, maar meestal verdwijnt het vanzelf na een paar jaar. De acute variant komt ook veel voor bij kinderen met constitutioneel eczeem.

Ontstaan urticaria

Bij de helft van de mensen met urticaria is de oorzaak onbekend. De rest van de oorzaken lopen erg uiteen. Een aantal voorbeelden zijn: infecties van de bovenste luchtwegen, geneesmiddelen zoals pijnstillers en insectenbeten.

Vormen urticaria

Zoals eerder beschreven zijn er veel verschillende vormen van urticaria, tot nu toe is ingegaan op de ‘gewone urticaria’. Naast deze vorm bestaat ook de ‘fysische urticaria’, waarbij de bulten/zwellingen ontstaan door wrijving, druk, warmte, kou, zon of water. Het is een naam die verschillende vormen overkoepeld, namelijk de volgende varianten:

  • Urticaria factitia (dermografie)
  • Vertraagde drukurticaria
  • Cholinergische urticaria
  • Koude urticaria
  • Warmte-urticaria (warmte-uitslag)
  • Urticaria solaris
  • Aquagene urticaria
  • Contacturticaria

Lees meer over de verschillende vormen

Wat kan ik doen om de jeuk te verlichten?

Veelgestelde vragen

Spontane urticaria wordt niet opgewekt door een bepaalde prikkel, je kunt dit dus niet voorkomen.

Urticaria die uitgelokt wordt door bepaalde omstandigheden, zoals kou en warmte, zijn in het dagelijks leven niet te omzeilen. Wel wordt aangeraden alcoholgebruik en stress te vermijden. Weet je of het ontstaat door een bepaalde stof door een eerdere ervaring? Dan ben je hier waarschijnlijk overgevoelig voor en kun je die beter vermijden. Bij urticaria solaris heeft de zon invloed, dan is het in ieder geval aan te raden een sunblock te gebruiken met een hoge beschermingsfactor.

Antihistaminica is het eerst gekozen geneesmiddel om urticaria te behandelen, de huisarts of dermatoloog kan dit voorschrijven. Ze remmen de afgifte van histamine, waardoor de jeuk minder zal worden. Naast dit middel zijn er ook nog andere soorten, met je arts kun je bespreken wat voor jou de beste keus is. Houden de klachten nog aan met dit geneesmiddel? Ga dan terug naar de arts, die kan de behandeling mogelijk aanpassen.

Urticaria

De informatie op deze pagina maakt onderdeel uit van onze campagne Zorg voor je huid.

Bij het Huidfonds weten we hoe belastend een huidaandoening voor je kan zijn. Wij vinden het daarom belangrijk je zo goed mogelijk te informeren. Mocht je naar aanleiding van de informatie op deze pagina nog vragen hebben, neem dan contact met ons op.

Deze pagina is mede mogelijk gemaakt door partner Novartis.