Ichthyosis

Wat is ichthyosis ?

Ichtyosis is een groep aandoeningen waarbij de buitenste laag van de huid niet goed is aangelegd waardoor een droge en schilferige huid ontstaat. Ichthyosis uit zich door een toenemende verdikking van de hoornlaag in de vorm van plakken of schubben. Dit belemmert de huid in het uitoefenen van zijn normale functie. De huid verliest vocht, droogt uit en er ontstaat kloofjes en spleten. Dikke schilfers die uiteindelijk loslaten. Het wordt ook wel een vissenhuid of visschubziekte genoemd.

Ichthyosis kent ongeveer twintig verschillende varianten, waarbij het soms erg moeilijk is om de verschillende vormen van elkaar te kunnen onderscheiden.

Hoe ontstaat het?

De meeste vormen van ichtyosis zijn erfelijk bepaald. In deze gevallen wordt ichthyosis veroorzaakt door een ‘fout’ in een gen (drager van erfelijke informatie). Van de vele duizenden genen die ons maken wie wij zijn, hoeft er slechts maar één gen defect te zijn waardoor ichthyosis ontstaat.

Bij ichthyosis is het evenwicht, tussen de aanmaak van nieuwe huidcellen en schilfering van de dode huidcellen, verstoord. De genetische fout heeft mogelijk drie gevolgen:

  • De productiesnelheid van nieuwe huidcellen is te groot.
  • De cellen in de bovenste huidlaag kunnen niet goed loslaten.
  • Een combinatie van beide.

Hoe verloopt ichthyosis?

Ichthyosis is een chronische ziekte. Dat betekent dat het je hele leven aanwezig blijft. Met de juiste behandeling kan het onder controle worden gehouden.

Hoe wordt ichthyosis behandeld?

Ichthyosis kan behandeld worden met ureum- of melkzuurhoudende zalven. Deze stoffen zorgen ervoor dat de hoornlaag dunner wordt en voorkomen dat de huid uitdroogt. Voor de wat ernstigere gevallen kun je salicylzuur of propyleenglycol gebruiken. Deze willen ook de hoornlaag oplossen.

In de ernstigere gevallen kan ook gekozen worden voor bepaalde geneesmiddelen die retinoïden bevatten. Dit middel heeft alleen veel bijwerkingen, denk aan haaruitval en droge slijmvliezen. Er kunnen zelfs verstoringen van binnen ontstaan en daarom is men terughoudend in het voorschrijven van dit middel.

Daarnaast heeft lichttherapie gunstige effecten op de ichthyosis. De lichtstralen verminderen de roodheid en verstevigen de structuur van de huid. Deze behandeling is alleen wel voor korte duur.

Wat kun je zelf doen?

  • Wanneer je dagelijks doucht: niet te lang douchen en gebruik altijd lauw water
  • Het gebruik van handdoeken. De meeste mensen hebben de neiging om flink de huid met de handdoek af te drogen. Het is beter je huid na iedere was en douche beurt voorzichtig droog te deppen.
  • Gebruik altijd schone, droge handdoeken. Verschoon regelmatig uw handdoek. Natte handdoeken kunnen nog zeepresten bevatten en daardoor de huid irriteren.
  • Niet te vaak je gezicht wassen; teveel wassen kan uw gezichtshuid uitdrogen!
  • Jeuk ontstaat doordat de huid te droog is. Goed invetten is dus belangrijk, eventueel kan de dermatoloog antihistaminica voorschrijven die de jeukprikkel dempen.
  • Gebruik olie om de hardnekkige schilfers van de hoofdhuid zacht te maken. Smeer ‘s avonds de hoofdhuid in met olie, gebruik bv een (bad)muts om de olie op zijn plaats te houden. Was de haren ’s morgens met shampoo, masseer de hoofdhuid en kam de schilfers eruit.
  • Kinderen met Ichthyosis zijn kwetsbaarder bij blootstelling aan weer en temperatuur dan andere kinderen. Oververhitting kan een groot probleem zijn omdat de dikke huid het zweten bemoeilijkt. Let hierop bij warm weer, in de auto, bij sporten en intensieve spelletjes.
  • Heb je erg veel moeite met je huidaandoening? Dan kun je psychologische hulp inschakelen om te leren leven met ichthyosis

Huidheld met Ichthyosis

Lees in deze rubriek huidhelden de ervaringen van mensen die leven met een ‘huid die anders is’. Een portret van een inspirerend mens:

‘’Mama, ik wil ook net zo’n huid als jij’’

Handige links

Voor mensen met ichthyosis is er in Nederland een verenigingen actief:

Vereniging ichthyosis netwerken